- konsultacje fizjoterapeutyczne,
- konsultacje lekarzy ortopedów,
- konsultacje psychologa,
- rehabilitacja, trening funkcjonalny,
- masaż leczniczy,
- fizjoprofilaktyka.
rehabilitacja domowa

Uszkodzenie mięśnia czworogłowego

 
Mięsień czworogłowy jest największym mięśniem człowieka. Wchodzi on, obok rzepki i
jej więzadła, w skład aparatu wyprostnego kończyny dolnej. Dzięki jego funkcji możemy
wyprostować nogę w stawie kolanowym.
 
Uszkodzenie mięśnia czworogłowego jest bardzo poważną choroba, ponieważ jest on
jedynym mięśniem wykonującym ten ruch i jego całkowite zerwanie nie pozwala na czynny
wyprost w kolanie. Efektem tego niemożliwe jest stanie na nodze nie mówiąc już o chodzeniu czy bieganiu.
 
Zerwanie mięśnia czworogłowego nie jest częstą patologią. Występuje najczęściej u osób
powyżej 40 roku życia, chociaż może wystąpić w każdym wieku. Częściowe uszkodzenie
dotyczy natomiast głownie młodych sportowców. Ryzyko uszkodzenia zwiększa się przy
współistnieniu chorób metabolicznych takich jak nadczynność przytarczyc, niewydolność
nerek, dna, cukrzyca oraz przy otyłości.
 
W znakomitej większości przypadków zerwanie dotyczy tylko jednej strony (prawa lub lewa
kończyna), a następuje w wyniku nagłego skurczu mięśnia przy lekko zgiętym kolanie, np. w
czasie upadku lub przy kopnięciu zablokowanej piłki. Inne powody zerwania to bezpośrednie
uderzenie, skaleczenie ostrym narzędziem czy przypadkowe uszkodzenie w trakcie zabiegu w
okolicy kolana. Pierwsze zerwanie opisane zostało w latach 130-201 naszej ery.
 
Mięsień czworogłowy, jak sama nazwa wskazuje, zbudowany jest z czterech głów:
przyśrodkowej, bocznej, pośredniej i prostej. Uszkodzeniu ulega najczęściej ta ostatnia w
odległości 0-2 cm od rzepki.
 
Bezpośrednio po urazie pacjent odczuwa ostry ból powyżej rzepki, występuje obrzęk oraz
nie może czynnie wyprostować kolana. Powyżej rzepki widoczna jest bruzda odpowiadająca
miejscu uszkodzenia. (rys.2) Lekarz badający chorego po urazie powinien zwrócić uwagę
na jego nadwagę, wcześniejsze zabiegi i podania sterydów oraz przebyte zapalenia. Na
wykonanym badaniu RTG widoczne jest wiele objawów zerwania mięśnia czworogłowego:
zniesienie cienia ścięgna, nierówny zarys przednio-górnej krawędzi rzepki, wysięk w stawie,
niskie ustawienie rzepki oraz przednie pochylenie górnego jej bieguna.
 
Większość tych objawów można zauważyć tylko pod warunkiem wykonania kontrolnego
badania RTG kończyny zdrowej. Dodatkowym, wnoszącym wiele informacji jest badanie
USG, a w wybranych przypadkach może okazać się konieczne wykonanie rezonansu
magnetycznego.
 
Przy świeżych uszkodzeniach częściowych można podjąć próbę leczenia zachowawczego z
unieruchomieniem kończyny w pełnym wyproście na 3 do 6 tygodni. W przypadku zerwania
całkowitego (nawet ograniczonego do jednej z głów), najlepsze efekty przynosi leczenie
operacyjne (rys.3). Pierwsze zaopatrzenie chirurgiczne opisano w 1887 roku w Stanach
Zjednoczonych. Zeszycie urwanego ścięgna, czy tez jego doszycie do rzepki nie jest niestety
możliwe przy zastosowaniu techniki artroskopowej. Wykonuje się je ze standardowych
cięć skóry, dostosowanych do uszkodzenia. Zeszycie zerwanego mięśnia pozwala na szybki
powrót do sportu, bez większych ograniczeń. Kontrolne badanie USG po 3 tygodniach od
zabiegu pozwala ocenić stopień wygojenia i wskazuje na możliwość przejścia na wyższy
stopień rehabilitacji. Możliwe komplikacje po operacji to utrata pełnego zakresu ruchu,
osłabienie mechanizmu wyprostnego kolana, złe ustawienie rzepki, infekcja, zakrzepica czy
przetrwały ból. Opracowania wskazują, że ponad 83% pacjentów wraca do pełnej aktywności
sprzed urazu.
 
Mimo dobrych wyników leczenia zerwań mięśnia czworogłowego, godne polecenia jest
zapobieganie uszkodzeniom mięśnia czworogłowego, pod postacią odpowiedniego jego
rozciągania i wzmacniania.